Wajdalizmy. Historia buntu

Głównym celem zadania jest zapoznanie młodych ludzi z najnowszą historią Polski w latach 1970-1989, przez pryzmat twórczości Andrzeja Wajdy – wybitnego polskiego reżysera i naocznego świadka historii. Chcemy zachęcić młodzież do podjęcia dialogu z przeszłością oraz do zastanowienia się, co w dzisiejszych czasach – tak różnych od realiów przedstawionych w „Człowieku z marmuru” i „Człowieku z żelaza” – znaczy słowo „solidarność”.

W tym celu chcemy przeprowadzić szereg działań edukacyjnych, począwszy od lekcji tematycznych, przez warsztaty edukacyjne i przegląd twórczości, aż po spektakl tematyczny. Poprzez te działania chcemy zaktywizować młodzież – zachęcić do poznawania nowożytnej historii własnego kraju, do zwrócenia uwagi na problematykę ówczesnych wydarzeń i ich skutki dla współczesnej Polski, a także do zapoznania się z rodzimą kulturą. Twórczość Andrzeja Wajdy, jako reżysera międzypokoleniowego, jest dla młodych nie tylko świadectwem historycznym, lecz także częścią dziedzictwa kulturowego, którego nie znają. Chcemy zachęcić ich do eksploracji, poszerzania swoich horyzontów poprzez dialog z kulturą. Głęboko wierzymy w to, że twórczość Andrzeja Wajdy może zainspirować kolejne pokolenia – zarówno do twórczego działania, jak i do kształtowania w sobie szczerej, prawdziwie patriotycznej postawy.

Chcemy, aby projekt Wajdalizmy nie tylko budował w młodych ludziach świadomość historyczną, zależy nam również na tym, aby zaprosić ich do wejścia ze sztuką Wajdy w dyskusję. Jesteśmy przekonani o tym, że w filmach reżysera młodzi ludzie odnajdą nie tylko historyczną prawdę, niezwykły warsztat czy też aktorski majstersztyk – uważamy, że mogą w nich odnaleźć samych siebie. Z dialogu i inspiracji może narodzić się nowe pokolenie twórców, którym brakuje jedynie szansy – tę szansę, poprzez projekt Wajdalizmy chcemy im ofiarować. Jesteśmy przekonani o tym, że Wajdalizmy w przyszłości zaprocentują i – w dalszej perspektywie czasowej – być może staną się przyczynkiem do stworzenia twórczych prac jako głosu młodego pokolenia.

Działania przewidziane w ramach projektu:

Spotkanie z Danielem Olbrychskim – Daniel Olbrychski, będący legendą polskiego kina, jest również znany jako „aktor Wajdy”, występujący wielokrotnie w jego filmach, m.in. „Zemście”, „Panu Tadeuszu”, „Pannach z Wilka” czy „Krajobrazie po bitwie”. To szczególne spotkanie oferuje odbiorcom niepowtarzalną szansę zajrzenia do świata kina od podszewki, poznania dynamiki relacji między reżyserem a aktorem, a także ujrzenia wybitnego reżysera oczami wieloletniego przyjaciela.

Prelekcja z Szaloną Historyczką – Jedną z lekcji tematycznych będą zajęcia poświęcone sytuacji społeczno-gospodarczej Polski w ówczesnym ustroju politycznym, a także przywołanie wydarzeń roku 1970 (Czarny Czwartek), czerwca 1976 roku, strajków w Stoczni Gdańskiej w roku 1980 oraz wydarzeń roku 1981 (wprowadzenie stanu wojennego, 13.12.1981). Prelekcję z udziałem młodzieży ze szkół ponadpodstawowych przeprowadzi doświadczona nauczycielka historii i wiedzy o społeczeństwie, Agnieszka Wrzesińska, znana w sieci jako Szalona Historyczka. Lekcja tematyczna wprowadzi uczestników w nowożytną historię kraju oraz zapozna z realiami
ówczesnych lat.

Lekcja tematyczna w formie spektaklu interdyscyplinarnego „Nie tylko Przemyk” – Kolejnym wydarzeniem z cyklu jest lekcja tematyczna, oparta na spektaklu teatralnym. „Nie tylko Przemyk” to sztuka w reżyserii Piotra Wyszomirskiego, poświęcona tragicznej historii Grzegorza Przemyka oraz ofiar represji systemowych. Odbiór spektaklu możliwi widzom lepsze zrozumienie tego trudnego czasu w historii naszego kraju, co pozytywnie wpłynie na budowanie postaw patriotycznych i świadomości obywatelskiej. Tragiczna historia Przemyka jest dobitnym przykładem walki o prawdę i godność, co tworzy wartość zarówno dla osób dorosłych, jak i dla młodzieży.

Warsztaty reżyserskie z Martą Dzido – Warsztaty edukacyjne z zakresu scenopisarstwa i reżyserii filmowej poprowadzi Marta Dzido – reżyserka filmów „Solidarność według kobiet”, „Siłaczki”, a także autorka książek „Kobiety Solidarności”, „Matrioszka”, „Małż”. Dzięki zajęciom, młodzież uczestnicząca w warsztatach zdobędzie cenne doświadczenie w pracy z obrazem i zapozna się z podstawami tworzenia scenariuszy. Uczestnicząc w warsztatach z praktykiem, pozyska nowe umiejętności, a także zdobędzie cenne wskazówki co do swojej pracy. Podczas trwania warsztatów uczestnicy będą analizować wybrane fragmenty filmów Andrzeja Wajdy – „Człowiek z marmuru” i „Człowiek z żelaza”. Po obejrzeniu fragmentów filmów uczestnicy będą mogli podjąć dyskusję na temat ówczesnych realiów oraz sytuacji społeczno-gospodarczej, a także wymienić się spostrzeżeniami na ich temat. Następnie przejdą do pracy nad scenariuszem i realizacją materiału filmowego.

Prelekcja o prawach obywatelskich – Fundacja Geremka – Kolejną lekcję tematyczną poświęcimy edukacji obywatelskiej. Młodzi uczestnicy zapoznają się z prawami obywatelskimi, w szczególności w obszarze dotyczącym wolności słowa. Prelekcję poprowadzą specjaliści z Fundacji Centrum im. prof. Bronisława Geremka, którzy opowiedzą młodzieży o historii „Solidarności”, jej wpływie na późniejsze losy Polski, a także o znaczeniu praw obywatelskich.

Projekcja filmów powstałych na warsztatach z Martą Dzido + spotkanie z Tomaszem Raczkiem – Naturalną kontynuacją pracy ze scenariuszem i obrazem filmowym będzie zaprezentowanie efektu prac uczestników warsztatów na projekcji w CK eSTeDe. Chcemy tym samym zainspirować pozostałych obecnych na projekcji do kreatywnego działania we własnym zakresie i dalszego pogłębiania zainteresowań związanych z rodzimą kinematografią. Projekcja filmów powstałych na warsztatach połączona zostanie ze spotkaniem z krytykiem filmowym, Tomaszem Raczkiem, który wprowadzi publiczność w twórczość Andrzeja Wajdy.

Prelekcja z Lechem Wałęsą – Lekcja edukacyjna z udziałem Prezydenta Lecha Wałęsy, współzałożyciela NSZZ „Solidarność” i przywódcy strajków w Stoczni Gdańskiej oferuje uczestnikom szansę na posłuchanie świadka historii – osoby bezpośrednio zaangażowanej w budowę polskiej historii współczesnej. To pozwoli prawdziwie odczuć powagę ówczesnych wydarzeń i ich niebagatelne znaczenie dla współczesnej Polski, co pozytywnie przełoży się nie tylko na poczucie wspólnotowości z własnym krajem, ale i pomoże uczestnikom zrozumieć rolę strajków zarówno dla ówczesnej, jak i współczesnej kultury.

Wspólny mianownik, jakim jest historia współczesna, jest pomostem łączącym pokolenia – projekt Wajdalizmy tworzy przestrzeń do wymiany doświadczeń, dialogu i opowieści o czasach, których młodzi ludzie nie mają szansy pamiętać. Jest to wyjątkowa okazja ku temu, aby wzajemnie się czegoś nauczyć oraz wzmocnić więzi nie tylko międzypokoleniowe, ale również współobywatelskie.

Projekt dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury